Beurstaks: hoeveel betaal je écht bij elke aankoop

De beurstaks (TOB, taks op beursverrichtingen) is de meest voorkomende fiscale kost voor een Belgische belegger: in tegenstelling tot de meerwaardebelasting is ze van toepassing op elke transactie, ongeacht of je winst of verlies maakt.

Hoe de beurstaks werkt

De beurstaks wordt berekend op het totale transactiebedrag (aan- of verkoop), niet op een eventuele winst. Ze geldt afzonderlijk bij aankoop en verkoop: een ETF kopen en later verkopen brengt twee afzonderlijke heffingen met zich mee. Ze is geplafonneerd per transactie, ongeacht het belegde bedrag.

De tarieven per type instrument

Type instrument	Indicatief tarief	Plafond per transactie
Gewone aandelen (Belgisch en buitenlands)	0,35%	1 600 €
Kapitaliserende ETF geregistreerd in België	1,32%	4 000 €
Kapitaliserende ETF gedomicilieerd in het buitenland (bv. Ierland), niet geregistreerd in België	0,12%	1 300 €
Distribuerende ETF, obligaties	0,12%	1 300 €

Het criterium dat het tarief van een kapitaliserende ETF bepaalt, is niet alleen "kapitaliserend of distribuerend", maar vooral waar het fonds geregistreerd is. Een kapitaliserende ETF met een compartiment geregistreerd in België wordt belast aan 1,32%; hetzelfde type ETF, gedomicilieerd in Ierland of Luxemburg en niet geregistreerd in België, wordt slechts belast aan 0,12%. Dit is een van de redenen waarom Ierse kapitaliserende ETF's zo vaak aanbevolen worden aan Belgische beleggers — ze combineren dit verlaagde beurstakstarief met de afwezigheid van roerende voorheffing. Om de exacte domicilie van een ETF te controleren, raadpleeg de essentiële-informatiedocument (KIID) of de site van de uitgever.

Wie de beurstaks int

Afhankelijk van de gebruikte broker werkt de beurstaks in de praktijk op twee heel verschillende manieren.

De broker houdt de beurstaks in en geeft ze voor jou aan. Dit is het geval bij de meeste brokers die actief zijn in België, Belgisch of niet: de beurstaks wordt rechtstreeks afgetrokken van je orderbedrag op het moment van de transactie, en de broker stort ze door aan de Belgische belastingadministratie. Jij hoeft voor deze transacties niets te berekenen of aan te geven.

De broker houdt niets in, en laat jou de aangifte zelf doen. Dit komt minder vaak voor, maar bestaat (bijvoorbeeld Interactive Brokers, binnen de brokers die op deze site vergeleken worden). In dat geval moet jij zelf de verschuldigde beurstaks op je transacties van de maand berekenen en aangeven bij de FOD Financiën, vóór het einde van de tweede daaropvolgende maand — de taks blijft verschuldigd, ook zonder automatische inhouding, en het ontbreken van een aangifte leidt tot een controle en een naheffing, niet tot een feitelijke vrijstelling.

Dit verschil weegt op lange termijn zwaarder door dan het verschil in courtagekosten tussen twee brokers: het herhaalt zich bij elke transactie, niet één keer per jaar. Het volledige detail, broker per broker, met het exacte formulier en de termijn, staat in ons artikel welke broker houdt de beurstaks automatisch in, en welke laat je ze zelf aangeven. Om dit criterium te situeren binnen alle criteria om een broker te kiezen, zie het volledige vergelijkingsoverzicht.

Cijfervoorbeeld

Een aankoop van 1 000 € van een kapitaliserende ETF geregistreerd in België (belast aan 1,32%) brengt een beurstaks van 13,20 € met zich mee bij aankoop. Als deze ETF later verkocht wordt voor 1 200 €, geldt opnieuw een beurstaks van 1,32% op dit verkoopbedrag, ofwel 15,84 €. Voor de volledige heen-en-terugbeweging bedraagt de beurstaks dus 29,04 € — ongeacht de gerealiseerde winst of het verlies op de operatie.

Dezelfde aankoop van 1 000 € op een gelijkaardige kapitaliserende ETF, maar gedomicilieerd in Ierland en niet geregistreerd in België (belast aan 0,12%), brengt slechts 1,20 € beurstaks met zich mee bij aankoop — meer dan tien keer minder.

Waarom de transactiefrequentie telt

Omdat de beurstaks van toepassing is op elke aan- en verkoop, genereert een strategie van geprogrammeerd beleggen met regelmatige stortingen (bijvoorbeeld maandelijks) meer operaties, en dus meer cumulatieve beurstaks, dan een eenmalige storting — maar blijft over het algemeen te verkiezen om de gemiddelde aankoopprijs af te vlakken. Omgekeerd doet frequent traden (herhaalde aan- en verkopen op korte termijn) de cumulatieve kost van de beurstaks snel oplopen.

Op lange termijn weegt de keuze van het beurstakstarief (0,12% tegenover 1,32%) zwaarder door dan dit stortingsritme zelf: bij een geprogrammeerde belegging van 150 € per maand gedurende 10 jaar — hetzelfde bedrag als in onze DCA-simulator — loopt het cumulatieve verschil tussen beide tarieven op tot meer dan 200 €, enkel door de keuze van het beurstakstarief dat op de ETF van toepassing is.

Veelgestelde vragen

Geldt de beurstaks ook bij verkoop, niet enkel bij aankoop?

Ja. De beurstaks geldt afzonderlijk voor elke operatie: een aankoop gevolgd door een verkoop van dezelfde ETF brengt twee afzonderlijke heffingen met zich mee, elk berekend op het bedrag van de betreffende operatie.

Wat gebeurt er als mijn broker de beurstaks niet automatisch inhoudt?

De taks blijft verschuldigd, ook zonder inhouding aan de bron: jij moet ze zelf berekenen en aangeven bij de FOD Financiën, vóór het einde van de tweede maand die volgt op de betreffende transacties. Dit is onder meer het geval bij Interactive Brokers — zie het volledige detail per broker.

Is een kapitaliserende ETF gedomicilieerd in Ierland altijd belast aan 0,12%?

In de meeste gevallen wel, maar het exacte criterium is de afwezigheid van registratie van het compartiment bij de Belgische administratie, niet louter de Ierse domicilie. Controleer dit altijd op het essentiële-informatiedocument van de ETF voor je een groot bedrag belegt — de tabel hierboven toont deze status voor de meest gehouden ETF's in België.

Wat is het plafond van de beurstaks per transactie?

Het plafond hangt af van het type instrument: 1 600 € voor aandelen, 4 000 € voor een in België geregistreerde kapitaliserende ETF, 1 300 € voor een niet-geregistreerde of distribuerende ETF. Boven het bedrag dat dit plafond bereikt, stijgt de beurstaks niet langer proportioneel.

Wat riskeer je bij het niet aangeven van de beurstaks?

Het ontbreken van een aangifte doet de fiscale schuld niet verdwijnen: het stelt je bloot aan een controle en een naheffing door de administratie, met de taks verschuldigd bovenop mogelijke verhogingen. Dit risico geldt enkel voor transacties bij een broker die de beurstaks niet automatisch inhoudt.

Volgende stap

Om te begrijpen hoe de beurstaks zich verhoudt tot de andere Belgische taksen (meerwaarde, roerende voorheffing), keer terug naar de volledige gids over de Belgische fiscaliteit.